چرا چین ارز خود را دستکاری میکند؟

از منظر راهبردی، چین برای آینده اقتصاد خود نیاز به بازار صادراتی برای کالاهای تولیدی خود و واردات انرژی دارد. لی کهچیانگ، نخست وزیر چین روز جمعه 11 مارس/ 20 اسفند اظهار داشت: چین بیش از 40 سال سیاست درهای باز را به اجرا رسانده است که ضمن توسعه خود، رفاه بیشتری برای مردم فراهم آورده و این به نفع جهان نیز هست. اما سیاست خارجی ایران وارد مراحل بعدی یعنی تولید ثروت و قدرت نشده است و بدین صورت سیاست خارجی صرفاً در حوزه های امنیتی عمل کرده و به حوزه های اقتصادی، تجاری، صادرات گسترده، ورود در بازارهای فن آوری و بازارهای سرمایه وارد نشده است. رشد اقتصادی شتابان و تولید گسترده ثروت در تركیب با مدرنیزاسیون نیروی نظامی چین، باعث شده است تا این كشور به گونهای روزافزون بر قدرت و به تبع آن بر وزن و نقش خود در سیاست بینالملل بیفزاید. از سوی دیگر ایالات متحده نیز به عنوان یک کشور توسعه یافته به چین، که یک کشور در حال توسعه با بازار مصرف بیش از یک میلیاردی بود ، به چشم یک مکمل نگاه می کرد. کمبود امکانات داخلی، استفاده از سرمایه و تکنولوژی پیشرفته خارجی را ایجاب می کرد. به همین خاطر بهجرئت میتوان گفت که دو کشور در طول ۴ دهه گذاشته از روابط نسبتاً پایداری برخوردار بودهاند.

علاوه بر اینکه عقد توافق سرمایهگذاری جامع چین و اروپا در زمستان سال گذشته نیز نشان داد که قدرت اقتصادی چین بر جنگ رسانهای آمریکا و بعضی قدرتهای اروپای غربی غلبه کرده است که یکی از دلایل آن را میتوان در افزایش فاصله دو سوی آتلانتیک در دوران ترامپ جستجو کرد. کریستن سن در مورد پیروز نظری دیگری دارد و بر آن است که وی یعنی پیروز به چین رفت و از خاقان کمک خواست که در خواست او مورد قبول قرار نگرفت.او در چین که تا اینکه در سال 672 در گذشت (54) .بعد از پیروز امپراتور چین به پسر پیروز(نرسی)که در چین به صورت گروگان میزیست، کمک کرد تا بر کشور خویش مسلط شود ولی او نیز به سر نوشت پدر دچار گردید.زیرا فرمانده پیاده نظام چینی، پیسینگ-چئین، و سربازان تحت فرماندهی او را یاری پیروز منصرف شدند و او به مقصود نرسید.وی به مدت 20 سال در طخارستان اقامت نمود و کاری از پیش نبرد (55) . یکی از مهمترین گامهای چین برای تحقق این مهم، ایجاد یک محیط دوستانه همسایگی بهتر در ابعاد سیاسی، اقتصادی و امنیتی با بهکارگیری یک دیپلماسی پیرامونی قوی و فعال است. در شرایط حاضر نیاز با اشکالی دیگر و شاید با فوریت کمتر ادامه یافته است ، «نیاز تنها ابرقدرت جهان»به چین و بالعکس را می توان در لوای عامل اقتصادی به عنوان مهمترین عامل توضیح داد که چین با سیاست آزاد سازی اقتصادی قدم در این راه گذاشت که با ظهور نئولیبرالیسم در آمریکا همگام گردید.

اهمیت سیاستهای اقتصادی چین برای ایران، به ویژه در شرایط کنونی که کشور تحت تأثیر تحریمهای بینالمللی قرار داشته و نیاز به محملی برای تقویت تابآوری دارد، بر کسی پوشیده نیست. در جریان جنگ تجاری بین آمریکا و چین، این سخنان کمی عجیب یا معماگونه به نظر میرسد؛ ازاینجهت که چین برای تحقق رؤیای خود در سلطه اقتصادی و سیاسی بر جهان، نیاز به توسعه هر چه بیشتر صادرات و فتح بازارهای جهانی و منطقهای دارد. در سطح منطقهای اهمیت اقتصادی خاورمیانه و لزوم حفظ بازارها، نیاز به منابع انرژی خاورمیانه و حفظ شرکای منطقهای مؤلفههای شکلدهنده به سیاست مذکور بوده است و در سطح جهانی رقابت و همکاری همزمان با ایالاتمتحده آمریکا، پروژه و ابتکار کمربند و جاده ابریشم جدید و افزایش قدرت نرم و نفوذ فرهنگی چین باعث اتخاذ سیاست موازنه سازی منطقهای از جانب چین در خاورمیانه شده است. چین از سال 2011 سیاست پولی محتاطانه ای را به اجرا گذاشته بود اما اکنون مدتی است که گشایش بیشتری در این سیاست پولی ایجاد کرده است.

چو ئن لای به عنوان یک رهبر توسعهطلب توانسته بود در طی این مدتِ طولانی از عمر نخستوزیری، جریانی را از اعتدالگرایان «تجدیدنظرطلب» حمایت و سازماندهی کند که این افراد به عنوان نسل بعدی رهبران چینی بتوانند مسیر جهانیسازی را درکشور خود پیاده کنند و به آرمان گشایشِ درهای چین به درون در قالب «سیاست درهای باز» جامه عمل بپوشانند؛ فرد شاخص این جریان از تجدیدنظرطلبان «دِنگ شیائوپینگ» است که بعد از مرگ مائو زدونگ و چو ئن لای او هم به مدت سی سال در مقام رهبری حزب حضور داشت و توانست این جریان اصلاحطلب درونِ قدرت را به آرمان لیبرالیسم برساند. به گزارش بازار، مرکز پژوهشهای اتاق ایران با انتشار گزارش «چرخه دوگانه چین: ابعاد و پیامدها برای ایران» به بررسی ابعاد، مفهوم و پیامدهای چرخش سیاست اقتصادی چین از یک سیاست اقتصادی باز و توسعهگرا، که برای چندین دهه مسئول حرکت چین به سمت تسلط بر اقتصاد کلان جهانی شناخته میشد، به سیاست چرخه دوگانه که تاکید اصلی آن بر اهمیت به اقتصاد داخلی است، میپردازد. آنها از طبقاتی کردن جامعه بیش از چیزی که امروز به چشم میآید، نوشتند؛ از رانتها و فروش پهنای باند به افراد خاص و شرکتها نوشتند و در کل به این مسائل پرداختند که هدف اصلی از طرح صیانت، شرکتها و منابع درآمد خصولتیای هستند که از کنار این طرح زاده میشوند.

دیدگاهتان را بنویسید