اخلاق اجتماعی در نهج البلاغه – پرسمان

عبارت “ترس اخلاقی” و توسعه مفهوم جامعه شناسی به استنلی کوهن (1942-2013)، جامعه شناس دیرین آفریقای جنوبی، اعتبار می یابد. در نظر امام علی(ع) حکومت دینی باید درجلوگیری یا برطرف کردن نابهنجاریهایی چون بزهکاری، رواج صلاق،اعتیاد، بیحجابی، خشونت، تکدیگری، فحشا، نفاق، اختناق، تفرقه، سستیبنیان خانواده، سختی شرایط ازدواج، پول محوری، فرار مغزها،سیاستزدگی، بطالت و تنپروری و تجسس در امور شخصی مردم بکوشد.مهمترین آفات اجتماعی نظام دینی عبارت است از: تفرقه، نفاء ،تک صدایی، فحشا، تجسس و اشاعه فحشا. آنچه وحدت را متزلزل میسازد،اموری چون جاهطلبی، تبعیض، دنیازدگی، فریب خوردن از افکار مخالفان،نفاق، عدم تحمل حق و عدالت است.

سیده زهرا حسینی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با اشاره به نقش بسیار مهم و کلیدی رسانه های جمعی در راستای ترویج ادب و اخلاق اسلامی در جامعه ابراز داشت: ما اگر معارف و آموزه های ناب دینی و معارف قرآن و کلام اهل بیت(ع) را شاخص و الگوی زندگی خود قرار دهیم، طبعاً بسیاری از بد اخلاقی ها و عدم رعایت ادب و نزاکت در جامعه چه در حیطه روابط فردی، چه خانوادگی و چه اجتماعی کم خواهد شد و در مقابلِ برخورد با برخی ناملایمتی ها، صبر و حلم و عدم مقابله به مثل مطرح خواهد بود.

مرتبه چهارم از پشت سر پیامبر در آمده و عرضه داشت: میگویم دین چیست؟ اخلاق سازمانی به عنوان یکی از زمینه های دانش مدیریت به شمار می رود؛ اخلاق سازمانی همــانند دیگر رشته ها مدیریت با توجه به بزرگ شدن و گسترش سازمانها به وجود آمد. شما به عنوان یک کارمند عضوی از یک سازمان هستید. به عنوان مثال ما وقتي صحبت از حقّ انسـان ميكنيم، در حقيقت بحث از حقوقي است كه انسانهاي ديگر بر ما دارند. خداوند در قران ميفرمايد: هيچكس بار گناه ديگري را به دوش نميكشد و ابعاد اين پاسخگويي فوقالعاده وسيع است، طوري كه بالاتر از فرد، حتي اعضا و جوارح انسان را نيز در بر ميگيرد.

طبق آيات ديگر، كه بيانگر كيفيت آفرينش انسان است، همهاينها راه تكويني است كه خدا براي همه آدميان قرار داده، تا نوبت به روح انسان برسد.. هم زمان با تولد ایشان پدرشان عبدالله از دنیا رفتند کسانی که می خواهند رسالت عظیم الهی را به مردم ابلاغ کنند از همان زمان کودکی مورد امتحان و آزمایش قرار می گرفتند، شش ساله می شوند معمولا فرزندان در سن شش سالگی نیاز مبرمی به مادر دارند و وابسته به مادر هستند باز خداوند متعال مادرشان را از این دنیا می برد و تحت سرپرستی جدشان عبدالمطلب قرار می گیرند و هشت ساله که می شوند جدشان فوت می کنند و باز تحت سرپرستی عمویشان قرار می گیرند.

اختلاف از مهمترین خطراتی است که نظام دینی را تهدید میکند. یکی از مهمترین دستورات واجب دین اسلام فریضه امر به معروف و نهی از منکر است. در ادامه مطلب 6 مورد از مهمترین ارزشهای اخلاقی مهم در سازمان که در رفتار اخلاقی تاثیر دارند را شرح میدهیم. خداوند در این سورة مبارکه در کمال صراحت و وضوح به مسلمانان ارشاد می فرماید:« شیوة زندگی شما با سائر انسانها فرق دارد، یعنی مسلمانان باید در جامعه بشری اسوه و نمونه اخلاق الهی و قرانی باشند، و جامعه اسلامی باید نمادی از عدالت اجتماعی، و درنهایت احترام و ادب با پروردگار عالم، و رسول برگزیده او(ص) و در مقابل سایر انسانها باشد.

مردم به آن ها اعتماد و وثوق بیشتری دارند و از لذت و سعادت بیشتری برخوردارند و در مقابل آدم های بداخلاق کم روزی، منزوی، غمگین، بیمار و دارای شخصیتی شکننده تر هستند و از زندگی خود جز رنج و زحمت نصیبی ندارند. 3. نکته بسیار مهم این است که در میهمانداری باید از تکلّف و زحمت بیجا دوری کرد. برای درمان این معضل، باید اخلاق حرفهای را بسیار گستردهتر از قوانین و مقررات و مسئولیتهای حرفهای و هنجارهای جاری مشاغل، مسئولیتهای اخلاقی منابع انسانی، اصول اخلاقی و عهدنامههای اخلاقی حرفهها در نظر بگیریم. اخلاق اسلامی به بخشی از آموزههای دین اسلام گفته میشود که از فضایل و رذایل اعمال انسان سخن میگوید.

برای علم اخلاق نیز تعاریف متعدّد و مختلفی ذکر شده است.عالمان اسلامی و غربی تعریف هایی برای علم اخلاق ارایه کرده اند که به بعضی از آنها اشاره می کنیم. از جمله پرسشهای مهم در فلسفهی اخلاق، این است که ملاک خوبی و بدی افعال چیست و بر چه اساس کاری زشت و ناپسند و کاری دیگر، خوب و پسندیده است؟ اصولاً تمام احکام ارزشی (خوب و بد) و احکام الزامی (باید و نباید) در راستای همین اعتقاد یعنی استناد به وحی تعریف میشود. منافقان به دین و نظامدینی اعتقاد ندارند و تنها بدان سبب که از توان مقابله مستقیم با مؤمنانمحرومند، از ایمان و دوستی سخن میگویند و در انتظار فرصت به سرمیبرند تا نظام دینی را تضعیف کنند.

آنچه قبل از همه چیز باید به آن توجه کرد این است که انسان باید دارای دین صحیحی باشد. در این جای شکی نیست، اما باید توجه داشت که دین یک نظام کلان اجتماعی – اعتقادی است که به شدت تفسیر پذیر است و به همین دلیل نیز ما تقریبا هیچ دین بزرگ و حتی ادیان کوچکتری را نمی شناسیم که در طول تاریخ خود به ایجاد ده ها و بلکه صدها مذهب گوناگون نیانجامیده باشد.

این نیرو، ناشناخته، ولی محسوس است و مکاتب گوناگون بشری و الهی در تعریف، شناسایی و کاربرد آن، سخنها گفته و کتابها نوشتهاند و جملگی بر وجود، صداقت و کارآیی آن اتفاق نظر دارند. فجر به همين مناسب بر وقتي از شبانه روز اطلاق ميشود، كه در آن، پرده سياه شب، با پيدايش نور شكافته ميشود و به تعبير ديگر، شكافي در سياهي شب پديد ميآيد. به همین ترتیب ، می توان برای جلوگیری از رشوه دادن یک سیاستمدار برای تصویب قانون استفاده کرد.

وجود نظرهای متفاوت در جامعه برکت استو سبب جلوگیری از اشتباهات میشود. اخلاق، ملکه و حالت پایدارنفسانی است که بدون تفکر و تأمل، آدمی را به انجام کاری بر می انگیزاند و باعث می شود کارهای خوب یا بد به آسانی از او صادر شود. ارزشها (Value)، خواست و تمايل دايميبه سمت چيزهايي است كه به خودي خود، خوب هستند و در واقع پاسخي است كه ما به چراهايمان ميدهيم. برخی در تعریف آن گفته اند: فلسفه اخلاق، شناخت برترین (Math ethics) است؛ این که خوبی چیست، بدی کدام است، دادگری چیست و ستمگری کدام است؟ پرداختن به همه این امور که برخی ازآنها پیشتر بررسی شده است، در حوصله این نوشتار نمیگنجد؛ ولی به دلیلاهمیت مسأله نفاق توضیحی کوتاه درباره آن سودمند مینماید.

ناگفته پیدا است، وحدت حول محور حق مورد نظر است نه هر وحدتی؛یعنی وحدتی که به قدرت جامعه اسلامی و دینداری میانجامد. پرداختن به مال و مالاندوزی، دچار شدن به فسادهای اخلاقی، مالی وفساد اداری، درگیرشدن در اختلافهای داخلی که خود یک فسادبسیار خطرناک است و نیز جاهطلبیهای غلط و نامشروع، کاخآرمانهای انقلاب اسلامی و هر حقیقت دیگری را ویران میکند. با این توضیح معلوم می شود: در ورود به این بحث ها، معلوم می شود: اخلاقی بودن در حرفه و یا شغل و یک فعالیت، صرفا دانستن نیست، بلکه خواستن نیز هست، مهارت یابی و یافتن بینش هم می باشد.

پس می ببینید که اخلاق حرفه ای در هر زمینه و تخصصی، کاربردهای خاص خود را دارد و مسئله ی مهمی است. آفات اجتماعی یا در نوع اخلاق و تربیت و فرهنگ جامعه ریشه دارد یادر نوع اداره و سیاستگذاری و یا در وضعیت اقتصادی. بسامد استعمال یک واژه و نرخ فراوانی کلمات نشان از تراکم دغدغههای شخص یا جامعه در یک نقطه خاص دارد و نوع حساسیتها و تمرکزها را نشان میدهد. این گونه دخالتهای ناورا و جنبه تقدس دادن بیجا، یا عمل قربی شمردن بدون دلیل، از جمله اعمال شیطانی است که هدف، دگرگون ساختن دین و مشوَّه کردن چهره شریعت است.

البته همه ما کاملا واقف هستیم که این توانایی در روابط اجتماعى انسان چه تاثیر اعجاز گونه ای دارد و چه مقدار کارگشا است. در همین ابتدای بحث بفرمایید چه تمایزی بین اخلاق فردی و شغلی و یا کاری قائل هستید؟ نگاه مديريت در كشور ما بايد رعايت كننده همه اين حقوق در رابطه با آحاد ذي نفعها چه داخلي و چه خارجي و در هر حوزه اي باشد. اخلاق عمومي، شامل مقرراتي است كه ما بايد در سراسر عمر آنها را رعايت كنيم. كلمه اخلاق جمع خلق است؛ و در اصل لغت، به معنای صفت انسانی ای است كه در نفس رسوخ داشته باشد و موجب این شود كه افعالی متناسب با آن صفت بدون نیاز به فكر كردن و سنجیدن از انسان صادر شود.

دیدگاهتان را بنویسید