چرا ایران در جنگ تحمیلی هشت ساله حتی یک وجب خاکش را نداد؟

امارات متحده عربی که از اعضای مهم ایتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در جنگ یمن است، هشدار داد که حوثیها باید منتظر پاسخ به این حمله باشند. با این همه انتظارات گروه­های خاصی از مخالفان سیاسی رییس جمهور در اتخاذ مواضع تندتر در قبال این بحران، انتظاری خلاف رویه جهانی موجود است و دولت بی­آنکه تحت تاثیر این هیاهو قرار گیرد، در تلاش است تا بحران به وجود آمده را با هدف تامین منافع ملی مورد رصد و تحلیل قرار دهد. امروز برای ایران، منافع ملی وحفظ تمامیت ارضی آن بسیار مهم است و خود با جلوگیری از تجزیۀ عراق و سوریه و افغانستان نقش مهمی در ثبات خاورمیانه داشته است. در عصر حاضر، ایران طیفی از قوای شبهنظامی و مبارزان شیعه خارجی، که شامل لشگر فاطمیون است را پرورش داده تا در زمان مورد نیاز برای تأمین امنیت و حفاظت از منافع ایران مجدداً به افغانستان اعزام شوند.

یکی دیگر از عواملی که رابطه محتمل طالبان و ایران را تقویت میکند دشمن مشترک آنها در حکومت اسلامی عراق و شام-استان خراسان که همان زیرشاخه داعش در افغانستان است. اما تهران نتوانسته به همان میزان از نفوذ سیاسی در افغانستان دست یابد که بر همسایگان غربی خود مانند لبنان، عراق و سوریه اعمال کرده است. این اندیشکده آمریکایی در پایان اینگونه نتیجه میگیرد که صرفنظر از اینکه کدام سناریو رخ دهد، ایران به احتمال زیاد همچنان یک بازیگر مهم در افغانستان خواهد ماند. اگر این سناریو درست باشد، ممکن است افغانستان با جنگ داخلی دیگری مواجه شود و در آشفتگی و هرجومرج فرو رود. اگر بخواهید سال ۴۷ را مبدأ دعوای بحرین بگذارید، اشتباه به موضوع ورود کردهاید؛ چون این دعوا یک دعوای دستکم 200ساله است. آیتالله خامنهای در مناسبتهای بسیاری اعلام کرده است که ایران قصد ساختن سلاح هستهای یا استفاده نظامی از انرژی هستهای را ندارد و مسئولان دیگر ایران نیز بر این مسئله تاکید کردهاند، حتی اگر اسرائیلیها و آمریکاییها باور نکنند و این مسئله را بهانه خود قرار دهند. ۱۹۶۸ مجلس عوام بریتانیا برای اولین بار و در واقع به طور جدی طرح خروج نیروهای بریتانیا از خلیج فارس را تصویب کرد که مطابق با 1347 است.

از سال ۳۶ تا ۴۷ – ۵۰ چه اتفاقی رخ میدهد که این رویکرد کاملا تغییر میکند به این اندازه که راضی به استقلال و جدایی بحرین میشود؟ با اقدام آمریکا برای اتمام مداخله در افغانستان، در صورتی که طالبان بتواند همانند سالهای قبل از سپتامبر ۲۰۱۱ کنترل مناطق زیادی از افغانستان را به دست بگیرد، هدف اصلی ایران حفاظت از خود خواهد بود. در واقع این بمبها از لحاظ تکنیکی جزء سلاح های متعارف محسوب می شوند اما در میدان نبرد همانند سلاح های نامتعارفی چون سلاح¬های شیمیایی می¬توانند موجب کشتار وسیعی شوند. رودخانه هیرمند با آورد تقریبی سالانه ٥/٨ میلیارد مترمکعب از کوههای غرب کابل سرچشمه گرفته و پس از طی ١٠٥٠کیلومتر وارد ایران میشود. طی ٢ دهه بعدی هر دو کشور اهمیت کمی به این اختلاف دادند، زیرا در آن مقطع آب برای شان حیاتی نبود اما در ١٩٧٢میلادی این اختلاف شدت گرفت و در ١٩٧٣میلادی معاهده رودخانه هیرمند بسته شد. در اواخر سال ۲۰۱۸، رهبران ایران و اعضای بلندپایه طالبان طی دیداری زمینههای بالقوه همکاری جهت تثبیت وضعیت افغانستان بعد از خروج آمریکا را بحث و بررسی کردند. ما آن را از سوریه بیرون راندیم.» رئیسجمهور آمریکا اذعان کرد: «البته بخش نفتی را نگه داشتیم.

یک ماه پس از آن ناو موشکانداز «وینسنز» (به انگلیسی: USS Vincennes) به منظور مراقبت برای بیرون رفتن ساموئل بی رابرتز و افزایش توان نظامی آمریکا پس از درگیریهای متناوب با ایران به منطقه احضار شد. دربخشی از این پیام، ضمن انتظار محکوم کردن این اقدامات سبعانه (ددمنشانه) و ضد حقوق شناخته شده بینالملل، از سازمان ملل متحد و همه نهادهای بشردوستانه بینالمللی خواسته شد تا اقدامات فوری را برای توقف این جنایات ضد انسانی به عمل آورند. در این عملیات، نیروهای عراقی به پشتیبانی یک لشکر، ارتفاعاتِ قلعه آویزان را، که بر شهر مهران مسلط بود، تصرف کردند و نیروهای سازمان یاد شده، با برخورداری از حمایت یگانهای عراق، وارد شهر مهران شدند (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. این اندیشکده با اشاره به سابقه روابط ایران و افغانستان مینویسد: تجربه همکاری ایران و افغانستان به دههها قبل یعنی جنگ ایران و عراق در دهه ۱۳۶۰ برمیگردد، یعنی زمانی که مبارزان افغان به نمایندگی از طرف ایران علیه نیروهای صدام حسین میجنگیدند. در این راستا کشورهایی چون ایالات متحده، عربستان سعودی، کشورهای عربی، کشورهای اروپایی وحتی شوروی، حمایت همهجانبهای را از عراق به عمل آوردند. به گزارش تحریریه، بررسی آمار امروز نشان می دهد که افغانستان جنگ زده هم از ایران جلو زد و واحد پول این کشور یعنی افغانی به زیر 100 در برابر یک دلار آمریکا رسید و یک افزایش ارزش معنی دار را تجربه کرد که درس های جالبی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید