فلسفه سیاسى افلاطون و ارسطو

بر این اساس، همان طور که نسبت بین فلسفه و علم تبیینی جدید می­شود، بر همین مبنا نسبت بین دین و علم را نیز می توان تبیین کرد و مدعی شد که دین می­تواند از طریق هدایت عقلانیت و ایجاد یک عقلانیت هماهنگ، به کارکردهای مطلوب خودش برسد. حکمت و برهان (تسامحاً در این نوشتار حکمت و برهان و استدلال را به یک معنا می گیریم و در جای خود به تفکیک آن تفصیلاً می پردازیم.) در واقع بخشی از کلام است که قابل درک برای انسان کافر است چون کافر نیز از قدرت فهم و ادراک آن برخوردار است (برخلاف علم که نزد مؤمن است و أئمه معدن علم هستند و چون کفار عقل ندارند و طبق روایات عقل و علم مقرون یکدیگرند، علم را نمی توان نزد مؤمن یافت) و لذا در روایات از حکمت نزد کفار و منافقین سخن گفته اند، در واقع سخن حکیمانه سخنی است که در عالم خلقت به واقعیتی اشاره دارد و این سخنان در کلام دین، آیات و روایات فراوان مشاهده میشود و انسان غیر مؤمن هم ممکن است در فهم حقایق عالم به سخنی حکیمانه برسد.

هر گاه میکوشیم تا دریابیم که جهان چیست؛ آن گاه که در تکاپوییم تا جهان را شرح و توصیف کنیم، در پی آنیم که معنا و مقصود جهان را دریابیم. اما مَجاز به معنی آن است که لفظ در معنای اصلی خود به کار نرفته باشد، اما استفادهای که از آن شده است، مناسبتی با معنای اصلی دارد. تا حدود سال 1930 اکثر دانشمندان که بسیاری از آنها مذهبی بودند، معتقد بودند که نگرانیهای اصلی دکارت متافیزیکی و مذهبی است.

این اثر که به زبان لاتین نوشته شده و به اساتید یسوعی در سوربن پاریس اختصاص داده شده است، شامل پاسخهای انتقادی به چندین اندیشمند برجسته است که توسط مرسن از فیلسوف و متکلم یانسنیست آنتوان آرناولد (1694-1612)، توماس هابز فیلسوف انگلیسی (1679-1588) و پیر گاسسندی (1655-1592) و همچنین پاسخهای دکارت جمع آوری شده است. این کار در سال 1691 در بیوگرافیهای گستردهای که توسط پدر آدرین بیلت در 17 جلد زندگی مقدسین را جمع آوری کرده بود به اوج خود رسید. انسان ها برای اعمال اخلاقی، ارزش قائل بوده و افعال اخلاقی مثل احسان به مستمندان و محبت به غیر و غیر این ها از افعال اخلاقی در وجدان بشری، ارزشمند از نوع ارزشمندی یک کارگر در برابر کارش مثلاً نیست، زیرا این ارزش، ارزش مادی و سبب استحقاق مبلغی پول یا کالا در مقابل کارِ کارگر مثلاً نیست و ارزش کار اخلاقی فوق این ارزش ها بوده، با پول و کالای مادی قابل مقایسه نمی باشد، مثل شهادت در راه خدا و جان باختن برای احیاء دین محمدی صلی الله علیه و آله از قبیل ارزش مادی نیست، بلکه ارزش معنوی دارد.

منطق استدلال اخلاقی و استدلال درباره ارزش چگونه است؟ جدای از مناقشاتی که در زمینه مقدمه این ادعا شده که بعدا به این مناقشات اشاره خواهد شد، پاسخ این اشکال، از مباحث گذشته نیز روشن میشود؛ یعنی حتی اگر ادعای مطرح شده در این شبهه مبنی بر امکان حفظ عفاف بدون پوشش شرعی را بپذیریم، حجاب صرفاً برای حفظ ملکه حیا و عفت در زن نیست بلکه عوامل متعدد دیگری مانند حفظ آرامش روانی، بالا بردن ارزش زن در مقابل مردان، جلوگیری از آشفتگی زنان و مردان جامعه، حفظ و تاکید بر هویت اسلامی و … همانقدر که کتاب لذات فلسفه از ویل دورانت شیرین و خواندنی است، کتاب تاریخ فلسفهی او نیز یکی از خواندنی ترین کتاب های مقدماتی فلسفه است.

03:30فلسفه زندگی در این مجموعه فایل های صوتی فلسفی (فلسفه برای همه)، من طی ۸ فایل صوتی درباره هشت موضوع مختلف از نگاه فلسفه و فلسفه زندگی صحبت کردهام. علاوه بر این رنه دکارت اصرار داشت که همه مفاهیم کلیدی و حدود هر مشکل باید به وضوح مشخص شود. اعضاى جوان تر خانواده چون مرغکانى که به دنبال مادر مى دوند، سر در پى او مى گذارند و هر قانونى که سرور خانواده وضع کند، مى پذیرند و بدین سان، در جامعه اى پادشاهى، که به مراتب عادل تر از هر جامعه پادشاهى دیگر است، به سر مى برند.»13 نمونه چنین جوامعى در یونان وجود داشت.

در واقع برای کاربردی کردن فرهنگ دین و اجرایی کردن آن، باید چنین سیری را طی کنیم. اعتقادات وی از تجربه حسی غیرقابل اعتماد اعلام میشود، زیرا چنین تجربهای گاهی گمراه کننده است، مانند زمانی که یک جسم مربعی از دور دایره به نظر میرسد. وی در پایان تاکید کرد: انسان کامل از نظر مولانا انسان غریبتر است به همین دلیل او شمس را غریبترین غریب میداند. در کلیات شمس در داستانی به نینامه پاسخ داده میشود و مولانا در آنجا میگوید که معشوق یعنی خدا، بنا به مصلحت جویی مرا به این دنیا فرستاد و گفت من از جدایی تو اغراضی دارم و فعلاً باید از من جدا شوی.

وی در 11 فوریه در استکهلم درگذشت، بسیاری از جملات زیبا به عنوان آخرین کلمات به او نسبت داده شده است، اما قابل اعتمادترین گزارش مربوط به خدمتکار آلمانی وی است که میگوید دکارت در کما بود و بدون این که چیزی بگوید درگذشت. وی با ادعای نوشتن نه تنها برای مسیحیان بلکه برای دیگران یعنی مسلمانان، آزادیخواهان، کافران، دئیستها، ملحدان و غیره استدلال کرد که چون پروتستانها و کاتولیکها یک خدا را میپرستند هر دو میتوانند به بهشت امیدوار باشند. او استدلال کرد که غده صنوبری باید نقطه وحدت باشد زیرا این تنها اندام غیرقابل تجمع در مغز است و گزارشات مضاعف، از دو چشم باید یک مکان برای ادغام داشته باشد.

به عبارت بهتر تصدیق، تصوری است که با حکم همراه است. دکارت کودکی ضعیفی داشت و با سینه ضعیفی متولد شد و انتظار نمیرفت که زنده بماند. در سال 1635 فرانکین، دختر دکارت از هلنا جانس متولد شد و در کلیسایی در دونتتر غسل تعمید شد. دکارت نظریه دانش ذاتی را مطرح کرد و معتقد بود همه انسانها با دانش از طریق قدرت برتر خدا متولد شدند. او به دلیل ایجاد ارتباط مهم بین هندسه و جبر، که به حل مسائل هندسی از طریق معادلات جبری کمک میکند، مشهور است. فیلسوفان یک جامعه به طور مستقیم با این فلسفه ها سر و کار دارند؛ اما سایر اقشار جامعه هم از این فلسفه ها بی بهره نیستند و به طور غیر مستقیم، از طریق انتشار افکار فلاسفه و بازنمود این افکار در مظاهر زندگی اجتماعی از آن ها متاثرند.

آن ها در خصوص نحوه مواجهه با بی احترامیها، خشم، اندوه، جلای وطن، کهنسالی توصیههایی دارند. چهارمین چاپ این کتاب سال ۹۹ با شمارگان ۵۵۰ نسخه و بهای ۴۸ هزار تومان منتشر شده بود. «مرد» (L’Homme) و رسالهای در باب «تشکیل جنین» (et un traité de la formation du fetus) توسط دکارت در سال 1664 منتشر شد. در سال 1644 دکارت اصول فلسفه که مجموعهای از فیزیک و متافیزیک خود بود را منتشر کرد. یا هایدگر، خود رابطه ای عاشتقانه را تجربه کرده و می گوید اگر اشعار عاشقانه هولدرلین را نمی خواند و عشق را تجربه نمی کرد، فلسفه اش عمق زندگی را کشف نمی کرد.

از جمله دوستانش در آن زمان شاعری نظیر «ژان لوئیس گوئز د بالزاک» ( Jean-Louis Guez de Balzac) (1597-1654) بود که اثر خود به نام Le Socrate chrétien به معنی سقراط مسیحی را در سال 1652 به دکارت و «تئوفیل د ویاو» (Théophile de Viau) (1590-1626) تقدیم کرد که در سال 1623 به دلیل نوشتن اشعار تمسخر کننده موضوعات مذهبی زندانی و سوزانده شد. دکارت در جایی دیگر استدلال میکند که چون خدا کامل است، انسانها را فریب نمیدهد و بنابراین چون خدا انسانها را به این باور می رساند که جهان مادی وجود دارد پس این جهان مادی وجود دارد.

دیدگاهتان را بنویسید