سیاستهای کنترل جمعیت؛ اهداف و نتایج

در سالهای اخیر بحث کنترل جمعیت از طریق «تنظیم خانواده»، اهمیت ویژهای یافته است از سال 1355 تا 1375 جمعیت ایران به دوبرابر افزایش یافت. آمارتیاسن نتیجه می گیرد که نتایج خیره کننده معمولا در کاهش باروری: «عمدتا از طریق ظهور ارزش های جدید – فرآیندی که در آن گفتمان سیاسی و اجتماعی نقش مهمی داشته است – سطح بالای باسوادی جمعیت کرالا، به ویژه باسوادی زنان که از بسیاری از مناطق هند بیشتر است تا حد زیادی به امکان پذیری یک چنین گفتمان سیاسی و اجتماعی کمک کرده است». در آن زمان چین سابقه 25 سال برنامهریزی مرکزی را در تاریخچه خود میدید؛ که البته چهرهاش بواسطه شکست سیاست یک گام بزرگ به جلو و گسستگیهای سیاسی طی انقلاب فرهنگی، مخدوش شده بود. کمیته مرکزی حزب کمونیست چین تاکید کرده است، سیاست سه فرزندی به بهبود ساختار جمعیتی کشور، حفظ مزایای منابع انسانی و پاسخ فعال به پیری جمعیت کمک می کند. با پایان جنگ جهانی دوم تازش ژاپنیها ایستانده شد ولی جنگ داخلی میان هواداران ژنرال چیانگ کای شک و مائو تسه تونگ بالا گرفت که سرانجام به پیروزی هواداران حزب کمونیست چین انجامید و از آن پس چین به گونهٔ کمونیستی تا به امروز گردانده میشود و هواداران چیان کایچک نیز که ملیها بودند به جزیره تایوان گریختند و تا به امروز به ایستادگی دربرابر فشار جمهوری خلق چین ادامه دادهاند.

شفقنا- یک تحقیق جدید نشان میدهد که سیاستهای جمعیتی حزب کمونیست چین در استان مسلمان نشین سین کیانگ باعث کاهش میلیونی جمعیت در این استان غربی خواهد شد. با توجه به مطالب فوق، امنیت انرژی را میتوان یكی از مؤلفههای اصلی شكلدهی به سیاست خاورمیانهای چین دانست، مؤلفهای كه با توجه به نیاز روزافزون چین به انرژی از یك سو و قابلیتهای بینظیر منطقه خاورمیانه در این حوزه از دیگر سو، از تأثیرگذاری روزافزون برخوردار خواهد بود. به نظر رهبری چین محیط پیرامونی تنش زا در اطراف چین، کاهش شدید تقاضا در اقتصاد جهانی، شروع دوره جدید رکود اقتصادی در جهان، تداوم سیاست های حمایتی در اقتصاد بین الملل، تلاش غرب برای ترویج چین هراسی در دنیا، خصومت روزافزون در سیاست بین الملل، کاهش قدرت جهانی آمریکا، تمایل کشورهای جهان به حفظ استقلال، خودبسندگی و دستیابی به فناوریهای پیشرفته فناوری و امنیتی همگی سبب خواهد شد تا چین اولا به محیط بین المللی بی اعتماد شود؛ ثانیا موتور محرکه اصلی رشد و توسعه اقتصادی را به جای تکیه بر افزایش صادرات به خارج، به افزایش مصرف در داخل چین تغییر دهد و در اقتصاد بیش از این متکی به خارج نباشد. سیاست کنترل جمعیتی که چین در استان سین کیانگ و علیه مسلمانان اویغور و سایر اقلیتها به کار گرفته بین سالهای 2017 تا 2019 باعث 48.7 جمعیت در این منطقه شده است.

اگر در زمان مائو آن چیزی که به حکمرانی داخلی و سیاست خارجی شکل میداد نحوه نگرشهای فردی وی و ایدئولوژی کمونیستی بود در شرایط حاضر توسعه فزاینده اقتصادی و افزایش جایگاه جمهوری خلق چین در تحولات منطقهای و بینالمللی باعث شدها ست تا مقامات این کشور ناگزیر از پذیرش نقش مؤلفههای نوین از جمله بانرژی و ضرورت تأمین منابع آن باشند. به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از رویترز، براساس برآوردهای یک محقق آلمانی به نام آدریان زنز، سیاست جمعیتی که چین برای اقلیتهای قومی و مذهبی در استان سین کیانگ اجرایی کرده، در طی تنها 20 سال باعث خواهد شد تا 2/6 تا 4/5 میلیون تولد در این منطقه کم شود. اما این سیاست باعث شد که نرخ رشد جمعیت به شدت کاهش یابد. جمعیت زیاد میتواند یک تقاضای مؤثر برای صنایع داخلی یک کشور ایجاد کند و این یعنی تولید بیشتر در داخل که نتیجه آن افزایش نرخ رشد اقتصادی خواهد بود؛ لذا اگر کشوری جمعیت تولیدکننده به همراه بهرهوری مناسب داشته باشد، میتواند تولید و صادرات بیشتری کند، ارز آوری داشته باشد و دیگر شاخصهای مؤثر در اقتصاد را ارتقا دهد. نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب در مجلس ادامه داد: هر چه بتوانیم سطح روابط مان را با سایر کشورها افزایش دهیم، جذب سرمایه گذاری، فروش منابع نفتی و تبدیل میعانات نفتی فراهم میشود و میتوان فشارهای اقتصادی آمریکا را جبران کرد.

در هر زمانی که کارشناسیهای عمیق و علمی به یک نتیجه قاطع در این باره رسیدند میتوان مطابق آن و در آن زمان سیاستهای کنترل یا توسعه جمعیت را دنبال کرد. با این پیشبینی که دهه 80 دههی زناشویی و باروری این جوانان خواهد بود، دولتمردان به طور به جدی سیاستهای کنترل جمعیت روی آوردهاند. در حال حاضر تنظیم خانواده، جزو بهداشت باروری و بهداشت باروری، از مفاهیم حقوق بشری محسوب میشود. در عین حال به نظر میرسد که اکنون «تنظیم خانواده» به یک ارزش فرهنگی بدون رقیب بدل شده و هرگونه گفتگو راجع به آن، یک تابو تلقی میشود در خلال سال 1375 مباحثات متعددی دربارهی سیاستهای کنترل جمعیت درگرفت که از آن میان اشاره به نکته ذیل خالی از لطف نیست: عدهای معتقد بودند که توسعه یا کنترل جمعیت ذاتاً یک مسئله اسلامی یا غیر اسلامی نیست. چین اگرچه در تصویب برخی قطعنامههای ضدایرانی شورای امنیت با آمریکا و غرب همراهی نشان داد، اما همواره یکی از حامیان بزرگ حلوفصل مسالمتآمیز پرونده هستهای ایران و همچنین امضای توافق هستهای تحت عنوان برجام بوده است، این کشور هم اکنون نیز از حامیان احیای برجام است و همواره بر لزوم بازگشت طرفین به تعهدات خودشان در توافق تاکید کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید