درسهایی از جدایی بحرین از ایران

شاه برمبنای تعهد انگلستان به پرداخت یارانه و کمک نظامی به ایران، تمایلی به صلح موردنظر روسها نداشت. » و «جنگ با ایران، مادر جنگهاست» به ترامپ هشدار دادند. سکوها نظامی نبودند و حمله به آنها نشانه ضعف آمریکاییها بود. نیروهای آمریکایی هم در این حمله نیروها عراق را حمایت کردند و با ماکتسازی شبه جزیرۀ فاو برای باز پس­ گیری آن و عرضه کردن تاکتیکهای نظامی، نیروهای عراق را همراهی کردند. ضمن اینکه واقعیت این است که ایران در مسئله بحرین رودست خورد و در مسئله جزایر درس گرفت. آمریکا اعلام کرد که مین دریایی که به ناوش آسیب زده ایرانی بوده است. برخورد به مین دریایی آسیب جدی به این ناو زد و 10 نفر از خدمه آن هم زخمی شدند. با وجود حادثهای که در آغاز عملیات اراده قاطع رخ داد، این عملیات بیش از یک سال ادامه پیدا کرد و طی آن آمریکا حضور کشتیهای نظامی خود را در خلیج فارس افزایش داد و دهها هلیکوپتر هم برای شناسایی، حمله و پشتیبانی هوایی به کار گرفت.

آن سال ایران برابر هر حمله دریایی عراق درخلیج فارس یک هدف را میزد. در جنگ آغاز شده میان اوکراین و روسیه، ایران با حفظ موضع مستقل خود، از یک سو توسعه­طلبی­های ناتو و آمریکا را در شرق اروپا به عنوان محرک آغاز جنگ ارزیابی می­کند و از سوی دیگر جنگ را راه­حل هیچ بحرانی نمی­داند چون به عنوان کشوری که هشت سال طعم زهرآلود جنگ را چشیده، بیش از هر کشور دیگری متوجه تبعات و نگران و دغدغه­مند مردم است. در ۱۲ تیر ۱۳۶۷ ناو آمریکایی یواساس وینسنس با شلیک موشکی هدایت شونده به سوی یک ایرباس ایران ایر، این هواپیمای مسافربری را سرنگون کرد و همه ۲۹۰ سرنشین آن را کشت. پیش از این در کوران رقابت های انتخاباتی چند روز پس از آخرین مواجهه کنترل شده ایران و آمریکا در خلیج فارس، او در بین هوادارانش در فلوریدا وعده داد که در صورت پیروزی در انتخابات به قایق ایرانی شلیک خواهد کرد. این تصمیم چند معنی داشت: ۱- پایان حضور نظامی ۱۵۰ ساله انگلیس در منطقه به عنوان قدرت فائق، ۲- سررسید شدن معاهده ۱۸۹۲ در مورد تحتالحمایگی شیوخ خلیجفارس و ۳- ایجاد خلأ قدرت در منطقه حیاتی خلیجفارس در اوج جنگ سرد.

با جمع این عوامل، تفسیر عملکرد واحدهای نظامی با کمک تفاسیری از انگیزه های سیاسی یا پاسخ به تحرکات نظامی از راه برنامه ریزی سیاسی باعث دور شدن خط مقدم تماس نیروهای نظامی از اصول حرفه ای شده و به پاسخ های منجر می شود که واکنش متناسبی به یک وضعیت خاص نظامی نیست. 1. وقتی که یک ویژگی فرهنگ استراتژیک مانند تکبر ملی، مانع از دیده شدن و به رسمیت شناختن تفاوت های فرهنگی شده و در ادامه یک دست پنداشتن ویژگی های فرهنگی، به اشتباه، انتظار پاسخ های مشابه به محرک های یکسان را ارتقا می دهد. بدین­ترتیب، ضعف ساختاری حاکمیت قاجار در مواجهه با روسیه، ناآگاهی شاه و برخی وزیران او از ظرایف کار دیپلماسی، و وابستگی زیاد دولت به انگستان، زمینة یک شکست سیاسی دامنهدار از روسیه را در این مقطع تاریخی فراهم کرد. ابوالفتح: در ابتدا باید گفت که ما یعنی ایران از این بحران استقبال نکردیم و دخالتی هم نداشته ایم. «حمیدرضا آصفی» سخنگوی اسبق وزارت خارجه تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل هم با بیان اینکه کشورها امنیتشان را به آمریکا گره نزنند گفت: ما باید در جریان جنگ روسیه و اوکراین موضع بیطرفی فعال داشته باشیم و به نوعی میانجگری کنیم؛ باید تلاش کنیم در اقدامی فوری شهروندان ایرانی در اوکراین زودتر خارج شوند.

برای نمونه اسرائیل در ماجرای اوکراین روسیه را محکوم کرد و مسکو در پاسخ نیز بلافاصله اعلام کرد، حاکمیت اسرائیل بر بلندی های جولان را به رسمیت نخواهد شناخت. تکاپوهای دیپلماتیک حکومت قاجار نیز برای واداشتن آن کشور به قبول مسئولیت خود در این مناقشه، راه به جایی نبرد. در صورتی که پیشتر نیز ۴۵۰ دستگاه از همین تانک به ایران تحویل داده شده بود. صرف نظر از آن که ایران و آمریکا چگونه عمل کنند، منطق استراتژیک قانع کننده ای وجود دارد که نشان می دهد در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، احتمال وقوع جنگ ناخواسته میان دو کشور در خلیج فارس به بیشترین میزان خود در یک دهه اخیر رسیده است. دیپلماسی ایرانی: ریاست جمهوری دونالد ترامپ در ایالات متحده بسیاری از ناظران جهان را نسبت به پیامدهای اقدامات متهورانه او در دنیایی که در سالهای اخیر سراسیمه، متزلزل و آسیب پذیر نشان داده، نگران کرده است. در جنگ اوکراین، جمهوری اسلامی ابتدا باید از تاثیر مخرب آن بر منافع خود در بخشهای مختلف پیشگیری کند و از سوی دیگر درپی اثرگذاری حداکثری باشد. رئیسی در این باره به پوتین گفته است: گسترش ناتو تهدیدی جدی برای ثبات و امنیت کشورهای مستقل در مناطق مختلف است.

دیدگاهتان را بنویسید