باید نهایت اخلاق انسانی را با همه مردم دنیا داشته باشیم – خبرگزاری مهر

بیتردید اخلاقِ نیکو، هدیهٔ الهیست، پس کسی که اخلاق نیکو ندارد، بیگمان از این موهبت الهی محروم است. بیگمان تو صاحب اخلاق بزرگی هستی. خالق هستی در کلام بیبدیلش به همین نکته اشاره میکند: ﴿فَبِمَا رَحْمَةٍۢ مِّنَ ٱللهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ ٱلْقَلْبِ لَٱنفَضُّواْ مِنْ حَوْلِكَ﴾؛ ای رسول ما! 5. نگرش توحیدی: راه بنیادین تحصیل خوش اخلاقى، نگاه توحیدی و عرفانی به هستی و انسان ها است؛ یعنى توجه به این معنى که تمامى انسان ها در حقیقت مظاهر و آفریده های حق تعالى هستند و هر گونه برخوردى با آن ها، در واقع برخورد با آفریننده آنان محسوب مى شود.

استاد مصباح یزدی از دیدگاه سوم پیروی کرده، و فلسفه اخلاق را عنوان دیگری برای «فرا اخلاق» دانسته و آن را شامل مباحث اخلاق توصیفی و هنجاری نمی داند؛ به این دلیل که فلسفه اخلاق در واقع به بحث و بررسی درباره مبادی تصوری و تصدیقی علم اخلاق و گزاره های اخلاقی می پردازد؛ یعنی هم به تعریف و تبیین تصورات و مفاهیم و گزاره های اخلاقی می پردازد و هم مسائلی را مورد توجه قرار می دهد که پرداختن به تصدیقات و احکام اخلاقی متوقف بر آنهاست. قسمت بزرگى از لذت و شادى زندگى از طریق ایجاد ارتباط عاطفى با دیگران تأمین مى شود باید توجه نمود که این شادى و لذت از طریق خوش اخلاقى، یعنى ایجاد رابطه ى عاطفى مثبت، محبت کردن و دوست داشتن دیگران بدست مى آید و بد اخلاقى که در واقع همان رابطه ى عاطفى منفى است، موجب کدورت و عذاب زندگى خواهد بود و دیگران را از گرداگرد انسان مى پراکند.

10. منابعی را که برای راهنمایی و کسب اطلاعات نیاز است، فراهم کنید. ابن مسکویه می نویسد: خُلْق همان حالت نفسانی است که انسان را به انجام کارهایی فرا می خواند بی آن که نیاز به تفکر و اندیشه داشته باشد، و آن بر دو گونه است: یکی آن که طبیعی و فطری است، مثل انسانی که با اندک چیزی غضبناک می شود و با اندک سببی به هیجان می آید، و مثل انسانی که از شنیدن کم ترین صدایی می ترسد و با اندک چیزی محزون می گردد. نامیدن کتبی که در آنها هر سه شاخه حکمت عملی مورد بحث قرار می گیرد به نام اخلاق، مثل کتاب اخلاق ناصری، نوشته خواجه نصیر الدین طوسی، مؤیّد این معنا است.

کسانى که لبخندزدن به چهره دیگران بر ایشان دشوار است. حکمای مسلمان معتقدند همان گونه که در فرایند رشد طبیعی انسان قوه شهویه پیش از قوه غضبیه و قوه غضبیه پیش از قوه عاقله فعال می شود در مقام تربیت نیز باید تربیت قوه شهویه را بر قوه غضبیه و قوه غضبیه را بر قوه عاقله مقدم داشت. پیامبر خدا(ص) در حق ا و فرمود: او از کسانی است که خوش رویی و سخاوتمندی اش او را به سوی بهشت کشانید. در هر برههٔ زمانی برای پیشرفت مسلمانان، عوامل و عللی وجود داشته که به سببِ آن به بلندای انسانیت شرفیاب شده و توسن کمالات را تا کرانههای ملکیت به پیش تاخته و در آستانِ خدا گامزن شدهاند.

صحنه اجتماع عرصه یک تعامل بسیار گسترده است که در آن عوامل خدمت رسان، آموزش دهنده، آموزش گیرنده، کارآفرین، کارفرما، کارآموز و کارکنان در تمامی حوزه ها در یک شبکه فعال به شکوفایی توانایی های یکدیگر کمک می کنند و هدف تمامی این سیستم برای تمامی اعضای آن، چیزی جز توانمند سازی فرد و جامعه انسانی در ابعاد گوناگون، نیست. این افراد اغلب در هر شرایطی حالت طلب کاری دارند و عزت نفس و توانایی های خود را نادیده می گیرند. چه زمانی در این سرزمین طلاق این همه گسترش داشت؟ گاهی واژه اخلاق فقط در مورد فضایل پسندیده و نیک به کار می رود.

این معنا از اخلاق در زبان انگلیسی نیز رایج است و غالباً برای تعبیر «اخلاقی» واژه “ethical” معادل «درست» و «خوب»، و برای تعبیر غیر «اخلاقی»، واژه “unethical” به معنای «نادرست» و «بد» را به کار می برند. به عنوان مثال، اگر گفته شود: «احسان، کار اخلاقی است»، «عفت، عفو، دوستی، راستی، وفا، گذشت، نیکی در برابر بدی و خدمت به نوع بشر، فعلِ اخلاقی است»، «بخل، حسد، دروغ گویی، سخن چینی، رفتار منافی عفّت، عمل غیر اخلاقی است»، در این صورت منظور از اخلاق تنها فضایل اخلاقی است. استاندارد(Standard) به معنای نظم، قاعده و قانون است و چنین تعریف می شود: تعیین و تدوین ویژگی های لازم در تولید یک محصول (کالا) و یا انجام یک خدمت.

حسن خلق و خوش رویی در نفوذ سخن انسان در دیگران اثری شگفت دارد. اخلاق خوش ظاهری و گشاده رویی از جهتی برآیند و بازتاب شخصیت درونی و فضایل خلقی نهادینه شده در باطن انسان است. کج خلقی معمولا باعث ناراحتی عصبی خود فرد، آزار خانواده او، نفرت عمومی و گسستن پیوندهاى اجتماعى واجد آن خواهد شد. آنها به دنبال ادغام این ارزشها در هر جنبه از تیم و شرکت خود هستند. اگه یکی رو میبینی که اخلاقش بده، همیشه از همه چیز گلایه میکن و همیشه از همه چیز متنفره اینو بدون که این اخلاقش به خاطر اینه که تموم توجهش رو از روی زیبایی ها برداشته و فقط به زشتی ها مطعوف کرده.

در یک مثال ساده چگونه است که احترام و برخورد نیک و بد ما با فرزند کسی که او را می شناسیم، به نحوی به پدر او باز می گردد، ما اگر با فرزند شخصیتی که او را دوست می داریم روبرو شویم، او را به خاطر پدرش گرامی می داریم و یا ممکن است نسبت به فرزند یک شخصت ستمگر و دشمن خدا، روی خوش نشان ندهیم، هرگونه معامله ای با خلق نیز در حقیقت معامله با خالق آنها به حساب مى آید. پیامبر از کشتن او در گذشت، آن فرد چون دانست که به خاطر آن دو صفت اخلاقی مورد عفو قرار گرفته است، شهادتین گفت و مسلمان شد.

حتّى وقتى که عمیقاً غمگین و ناراحت هستید، سعی کنید خود را شاد نشان دهید و تبسم نمایید. سعی کنیم دیگران را با رفتار هایی از خود در یک زمان خاص و یک بار برخورد قضاوت نکنیم. اخلاق خوب داشتن یکی از بهترین ویژگی هایی است که انسان می تواند داشته باشد. کسی که از دیگران متنفر است و نسبت به آنها کینه دارد، چگونه می تواند در برخورد اجتماعی خود با آنها، روی خوش، چهره ای خندان و همراه با صمیمیت داشته باشد.

از آن روی خدای مهربان پیامبران و سفیران خود را از میان انسان های عطوف و خوش اخلاق برگزیده تا بهتر و آسان تر در قلب ها نفوذ کنند و آنان را به سوی حق شناسی و حق پرستی دعوت نمایند. درباره پیامبر اسلام حضرت محمد(ص) که مصداق کامل حسن خلق بود خدای مهربان فرمود: انک لعلی خلق عظیم. 2- اخلاق : شرکتی که سیاست اخلاقی قوی و مشخصی را در سازمانش خلق و استفاده مینماید متوجه خواهد شد که اخلاق نقش به سزایی در رفتار سازمانی دارد. شما معتقدید اصول اخلاقی که در فرهنگ اسلامی میشود آنها را سراغ گرفت دارای دو سطح است: یکی سطح کلی و متعالی و دیگری سطح فرو آمده و متعین شده آن است که وقتی میخواهد متعین شود مجبور است با فرهنگ زمانه خودش سازگار شود و از آن استفاده کند؟

یا کسی ملکه خوش نویسی داشته باشد ولی از آن استفاده نکند و بدخط بنویسد. بنابراین ممکن است کسی در علمِ اخلاق خبره و عالم باشد، ولی در عمل آنچنان که میباید بدان پایبند نباشد. چطور می توانیم توقع داشته باشید که یک آدم حسود با محسود خود شاد برخورد نماید، خود خواهی، خودبینی، تکبر، غرور و خودپسندی، خشم و عصبانیت و پرتوقع بودن، همه عوامل بد اخلاقی هستند. در عرصه تعامل اجتماعی، حسن خلق و خوش اخلاق بودن، به معنای خاص آن، جایگاه ویژه ای دارد. حسن خلق است و تو می توانی به وسیله آن، برادر دینی ات را شادمان کنی.

در اصطلاح اخلاقی و آموزه های دینی اسلام به کسی خوش اخلاق گفته می شود که با گشاده رویى، زبانی ملایم و برخوردی شاد با مردم روبرو می شود، و در هر شرایطی این توانایی را دارد که با خوش روئى برخورد کند، لب هایى پر از تبسم، و کلماتى پر از محبت و لطف داشته باشد. در کشورهای اسلامی، بهویژه ایران تقوای دینی و پرهیز از گناه ارزش و عمل اخلاقی است. زمانی که انسانها درختِ اخلاق نیکو را در سرزمین دلهای خود غرس کنند و آن را با لبخندهای زیبا و قشنگ آبیاری کنند، آنگاه میتوانند خود و دیگران در زیر سایهٔ آن احساسِ سکون و آرامش کنند و از میوههایش بهرهور شوند.

7 کسى که از مخلوق تشکر نمی کند در حقیقت از خالق آنها تشکر نکرده است. رابطه انسان به حسب طرف رابطه به یکی از انحای زیر شکل می گیرد؛ این رابطه یا رابطه با خالق است یا با مخلوق، رابطه با مخلوق نیز یا با خود است یا با دیگری؛ آن دیگری نیز یا انسان است یا موجود غیر بشری. اسلام میگوید: دین حق یکی است و هر چه غیر آن همه گمراهی است (فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلاَّ الضَّلاَلُ). پژوهش خبری صدا وسیما: اخلاق فردى ارزشهاى اخلاقى مربوط به حیات فردى انسانهاست که آدمى را فارغ از رابطه با غیر در نظر میگیرد؛ مانند فضیلتهاى صبر، حکمت، توکل، اخلاص و عزّت نفس، و رذیلتهاى پُرخورى، شتابزدگى و سَبُکمغزى.

به عکس، کج خلقى و ترش روئى و سخنان خشن و خشک و فاقد لطف و محبت، حالت آزار دهنده ای است که ریشه در شخصیت نابهنجار فرد بد اخلاق دارد و علامت ضعف وجودی و نقصان پرورش یافتگی او می باشد. 6- اصلاح شخصیت اخلاقی: دومین راه بنیادین تحصیل خوش اخلاقی، اصلاح شخصیت اخلاقی و ملکات درونی است. پارهای از راهبردهای تربیتی بر اخلاق اجتماعی تمرکز یافته و معتقدند این گزینه، نقش محوری در تربیت انسان دارد به صورتی که اگر رابطه با سایر انسانها اصلاح شود بسیاری از مشکلات اخلاقی و تربیتی در دیگر حوزههای شخصیت انسان اصلاح خواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید