اخلاق خوب – پارسی طب

نتایج بزرگتر و سریع تری خواهیم گرفت. قبل از بیان آداب مجالس، به ضرورت دوری از مجالس گناه خواهیم پرداخت . مجالس، در حیطه معاشرت اسلام آداب خاصی دارد که ذکر برخی از آنها خال ازفایده نیست. در روایت گذسته (شماره3) از امام صادق (ع) گروهی دیگر از کسانی که اجتناب از آنها واجب است اشرار هستند. امام علی (ع) درباره علت ذم معاشرت با اشرار می فرماید :همنشینی با اشرار مایه بدگمانی خوبان است . امام سجاد (ع) ، همنشینی با پنج کس را ناپسند می شمارد و یکی از آنها فاسق است . و در جای دیگر می فرماید: سه گروهند که اجتناب از آنها بر هر کس واجب است.

اصول اخلاقی آنها هنجارهای اجتماعی هستند که نشان می دهد مردم باید چه کاری انجام دهند یا از چه مواردی باید خودداری کنند. از آنچه گذشت می توان علاوه بر خصوصیات دوست خوب، به آداب دوستی هم رسید، یعنی دوستی می باید بر سه محور : علم ، یاد خدا و یاد قیامت استوار باشد. پیامبر اکرم (ص) می فرماید : دوست خوب، کسی است که از دیدنش غفلت شما را بزداید و در کار نیک همراهیتان نماید . بدترین همدم کسی است که معصیت خداوند را در نظر تو زینت بدهد .

یعنی کسی که با اقوام و خویشان خود قطع رابطه کرده است. از خدا بترسد و در برابر دروغگو مراقب خود باشید . امام علی (ع) مسلمانان را از دوستی با دروغگو و سخن چین برحذر می دارد و می فرماید : با دروغگو زندگی بر تو گوارا نیست؛ حدیث تو را به دیگران می رساند و داستان دیگری را به تو. و امام سجاد (ع) پس از نهی معاشرت با دروغگو می فرماید: دروغگو مثل سرابست و ترا با دروغهای خود فریب می دهد . هرگاه مؤمن گناهی انجام دهد نقطه سیاهی در قلبش پدید میآید، پس اگر توبه و استغفار کند و دست بردارد قلبش از آن نقطه پاک میشود و اگر ادامه دهد آن نقطه افزایش مییابد.

از نظر اسلام حضور در مجالس گناه ممنوع است. امام صادق (علیه السلام) فرمودند؛ حسن خلق آن است که برخوردت را نرم کنی و سخنت را پاکیزه سازی و برادرت را با خوشرویی دیدار نمایی. صحنه اجتماع عرصه یک تعامل بسیار گسترده است که در آن عوامل خدمت رسان، آموزش دهنده، آموزش گیرنده، کارآفرین، کارفرما، کارآموز و کارکنان در تمامی حوزه ها در یک شبکه فعال به شکوفایی توانایی های یکدیگر کمک می کنند و هدف تمامی این سیستم برای تمامی اعضای آن، چیزی جز توانمند سازی فرد و جامعه انسانی در ابعاد گوناگون، نیست. ایشان به پاس خدمات مردم و خانواده خود از آنها تشکر میکرد؛ برای مثال همواره از حضرت خدیجه یاد میکرد و بر او درود میفرستاد و میفرمود: «خدیجه، هنگامی به من پیوست که همه مردم از من دوری میگزیدند؛ مرا در راه اسلام تنها نگذاشت و حمایتم کرد؛ خدایش بیامرزد که زن پربرکتی بود و از او صاحب شش فرزند شدم».

و باز می فرماید : هر کس غیبت برادر مسلمانش را در مجلسی شنیده، رد کرد؛ خدا هزار باب بدی در دنیا و آخرت از او دور می کند. و پیامبر اکرم (ص) می فرماید : هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد در مجلسی که امامی را دشنام می دهند یا غیبت مسلمانی را می کنند نمی نشیند . امام علی (ع) می فرماید : « مجالست با اهل هوا، ایمان را را به فراموشی می سپارد و شیطان را به حضور می کشاند » . یک فردی چند مرتبه شراب نوشید و او را نزد پیامبر آوردند و شلاق زدند حالا مرتبه دوم یا سوم بود وقتی که او را آوردند یکی از یاران رسول خدا او را لعنت کرد که چرا دست از این کارش بر نمی دارد، پیامبر ناراحت شدند و گفتند چرا این کار را کردی چرا شیطان را یاری کردی به جای اینکه او را لعنت کردی باید برایش دعا می کردی، که خدایا او را هدایت کن!

ابتدا دکتر سید محمود نجاتی حسینی دبیر نشست با اشاره به ضرورت بحث اخلاق اجتماعی و زیربنای نظری آن گفت:هر گونه بحث در مورد جامعه شناسی اخلاق به فلسفه اخلاق مرتبط است.امر اخلاقی بر خلاف امر معرفتی که با صدق و کذب همراه است با خوب و بد وخیر و شر در ارتباط است.در فلسفه اخلاق میتوان اخلاق را مجموعه اصول و هنجارهای ارزشی تعریف کرد که ما را وا میدارد به سمت امر خیر حرکت کنیم.بنا به گفته ایشان فیلسوفان حوزه اخلاق دو نوع برخورد با موضوع اخلاق داشته اند.اول اینکه از حیث تحلیلی به بررسی مفاهیم اخلاقی پرداختهاند.مثلاً وقتی از امر خیر صحبت میکنیم چه منظوری داریم .

اگر می خواهید در شغل خود موفق شوید، اگر می خواهد روابط دوستانه خود را بهبود ببخشید، اگر می خواهید روابط عاطفیتان را با همسرتان بهتر کنید و اگر دوست دارید که به صورت کلی تبدیل به یک شخص جذاب و کاریزماتیک تبدیل شوید، اخلاق خوب داشته باشید. ولی نكتهای كه در اینجا لازم است به آن توجه شود این است كه غرایز و امیال و شهوات به صورت اصلی و طبیعی و متعادل نه تنها زیانبخش نیستند، بلكه وسایل ضروری ادامه حیات خواهند بود.

این مصاحبه توسط آقای بیژن مومیوند انجام شده است. این عمل در اسلام از محرمات بزرگ است و از نظر اسلام همنشین شدن با این افراد مذموم است. داشتن چهره اخمو و عبوس عاملی است برای دور شدن افراد از اطراف ما، اما چهره خندان و شاداب باعث بیشتر شدن دوستی میشود. امام صادق (ع) می فرماید : علی (ع) هر وقت بالای منبر می رفت مردم را از همنشینی با فاسق برحذر می داشت و در بیان علت می فرمود : « او دوست دارد مثل او باشی و ترا در امر دینت کمک نمی کند، نزدیک شدن به او جفا، قساوت قلب و ننگ است برای تو ».

امام سجاد (ع) ، ( با استناد به آیه 68 سوره انعام ) می فرماید : چنین نیست که بتوانی با هر کس که دوست داشتی، همنشین باشی . توجه به این آیات، حداقل به ما می فهماند که مسلمان مجاز نیست با هر کس خواست طرح دوستی و معاشرت بریزد. یعنی اینکه : مسلمان مجاز نیست با هر کس که خواست معاشرت نماید. امام صادق (ع) می فرماید : هر چه می توانی از شخص پست و بی خرد بگریز .

و تبعیت نکنید کسانی را که دلهایشان از یاد ما غافل است. و اهل بدعت کسانی هستند که چنین عملی را انجام می دهند. مراد از اخلاق سیاسی ، فضایل و سجایایی است که در میدان سیاست و برای کسانی که کار سیاسی می کنند ، ضرورت بیشتری دارد . باری، آنها نگاهی منفی به این قضیه دارند و میگویند که شما برای مردم حد و مرز تعیین میکنید و نام آن را اخلاق میگذارید و با این کار فقط آنها را از لذایذ نفسانی محروم میکنید و بدان صبغهای اخلاقی میبخشید.

اخلاق حرفه ای فراتر از آن است که آن را تنها مسئولیت بنامیم و یا آن را به قانون، مقررات و آیین نامه ها احاله دهیم و یا آن را به سازمان ها و واحدهای حرفه ای تحویل دهیم و یا آن را فقط در قلمرو منابع انسانی ببینیم و یا با اکتفا به نوشتن یک منشور اخلاقی، دین خود را به آن ادا کنیم. سنّ روانی قسمت اعظم مردم از 12 یا 13 سال نمیگذرد.

دیدگاهتان را بنویسید